Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ

 .

Bookchin:
«…Η εξαρτηση υπαρχει παντοτε. Το πώς και γιατί υπαρχει ομως, παραμενει κρισιμο για μια κατανοηση οποιασδηποτε διακρισης αναμεσα στην κυριαρχια και τη συμπληρωματικοτητα. Τα παιδια θα εξαρτωνται παντοτε απο τους ενηλικους για να ικανοποιησουν τις πιο στοιχειωδεις φυσιολογικες τους αναγκες, και οι νεωτεροι θα χρειαζονται παντοτε τη βοηθεια των μεγαλυτερων για την αποκτηση γνωσης και τη σιγουρια που εξασφαλιζει η πειρα. Παρομοια, οι παλιοτερες γενιες θα εξαρτωνται απο τις νεωτερες για την αναπαραγωγη της κοινωνιας και για το ερεθισμα της πειρας που προερχεται απο την ερευνα και τις νεες αποψεις.

Στην ιεραρχικη κοινωνια, η εξαρτηση γεννα συνηθως την υποταγη και την αρνηση της ατομικοτητας των αλλων. Διαφορες στην ηλικια, στο φυλο, στον τροπο δουλειας, στο επιπεδο γνωσης, στις πνευματικες, καλλιτεχνικες και συναισθηματικες κλισεις, στην εξωτερικη εμφανιση ―ενα τεραστιο πεδιο διαφοροποιησης, που θα μπορουσε να γεννησει ενα συντηρουμενο συστημα αμοιβαιων σχεσεων κι αλληλεξαρτησεων― αναδιατασσονται ολες αντικειμενικα απο τη σκοπια της διαταγης και της υπακοης, της ανωτερωτητας και της κατωτεροτητας, των δικαιωματων και των καθηκοντων, των προνομιων και των στερησεων.

Η ιεραρχικη οργανωση των φαινομενων δε συμβαινει μονο στον κοινωνικο κοσμο, αλλα βρισκει το αντιστοιχο της στον τροπο με τον οποιο γινονται αισθητα εσωτερικα τα διαφορα φαινομενα, ανεξαρτητα αν ειναι κοινωνικα, φυσικα ή προσωπικα. Ο εαυτος στην ιεραρχικη κοινωνια οχι μονο ζει, ενεργει κι επικοινωνει ιεραρχικα, αλλα και σκεπτεται και αισθανεται ιεραρχικα, οργανωνει την τεραστια ποικιλια των δεδομενων της αισθησης, της μνημης, των αξιων, των παθων και των σκεψεων, ακολουθωντας ιεραρχικες γραμμες. Οι διαφορές αναμεσα στα πραγματα, τους ανθρωπους και τις σχεσεις, δεν υπαρχουν ως αυτοσκοποι, ειναι οργανωμενες ιεραρχικα μεσα στο ιδιο το μυαλο και στρεφονται ανταγωνιστικα η μια εναντια στην αλλη, σε ποικιλους βαθμους κυριαρχιας και υποταγης, ακομα κι οταν θα μπορουσαν να συμπληρωνουν η μια την αλλη μεσα στην κυριαρχη πραγματικοτητα…»

Murray Bookchin:  ‘Αυθορμητισμος και οργανωση’ (Ελευθερος Τυπος).    [“Spontaneity and Organization,” lecture delivered at the Telos conference, Buffalo, N.Y., 1971; published in Anarchos, no. 4 (1973)]

.

*    *    *
.

Καστοριαδης:
«…εδω και χιλιαδες χρονια, η θεσμιση των ‘‘ιστορικων’’ κοινωνιων στον τομεα της πολιτικης (καθως επισης και το πυρηνικο σχημα της θεσμισης των κοινωνικων σχεσεων σ’ ολους τους αλλους τομεις) υπηρξε η θεσμιση μιας ιεραρχιας, αναμεσα στους ανθρωπους.
Αυτη η θεσμιση υπηρξε, ταυτοχρονα και αξεχωριστα, θεσμιση ‘‘πραγματικη υλικη’’ (ενσαρκωμενη σε κοινωνικα πλεγματα και ατομικες θεσεις, εγγεγραμμενη σε ιδιοκτησιες, προνομια, δικαιωματα, ‘‘σφαιρες αρμοδιοτητας’’, εργαλεια και οπλα) και θεσμιση μιας κοινωνικης φαντασιακης σημασιας (ή μαλλον ενος μαγματος απο κοινωνικες φαντασιακες σημασιες, που ο πυρηνας του διαφερει κατα τις κοινωνιες) δυναμει της οποιας οι ανθρωποι οριζονται, νοουνται και ‘‘δρουν’’ αμοιβαιως και για τον εαυτο τους, ως ‘‘ανωτεροι’’ και ‘‘κατωτεροι’’ συμφωνα με μια ή περισσοτερες σχεσεις καταταξης κοινωνικα θεσμισμενες.

 Η εσωτερικη παραδοχη (interiorisation) [εσωτερικευση] απο τον καθεναν χωριστα και απο ολους αυτου του διατακτικου ιεραρχιας, και ακομα: η αδυναμια, σχεδον, για καθε ατομο να σκεφτει τον εαυτο του και τους αλλους, ητοι να υπαρξει κοινωνικα και ψυχολογικα, χωρις να τοποθετησει τον εαυτο του σ’ ενα οποιοδηποτε σημειο (εστω και το κατωτερο) αυτης της ιεραρχιας, υπηρξε και παραμενει ακρογωνιαιος λιθος της θεσμισης των ‘‘ιστορικων’’ κοινωνιων…»

Κ. Καστοριαδης: Η  Ουγγρικη Επανασταση –  Υψιλον

.


.

*

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s