NOAM CHOMSKY: ΨΕΥΔΟΚΡΙΤΙΚΗ

 

« …Σε μια ολοκληρωτικη κοινωνια, οι μηχανισμοι της πλυσης εγκεφαλου ειναι απλοι και διαφανεις. Το κρατος οριζει την επισημη αληθεια. Οι τεχνοκρατες και οι διανοουμενοι–διαμορφωτες της κοινης γνωμης παπαγαλιζουν το επισημο δογμα, που ειναι ευκολα αναγνωρισιμο… Μπορει κανεις να αναγνωρισει το προπαγανδιστικο μηνυμα και να το απορριψει, τουλαχιστον σιωπηρα. Η δημοσια εκφραση της απορριψης ενεχει κινδυνο, η βαρυτητα του οποιου εξαρταται απο το βαθμο βιαιοτητας του καθεστωτος.

Υπο την καπιταλιστικη δημοκρατια, το πραγμα ειναι αρκετα πολυπλοκοτερο. Ο τυπος και οι διανοουμενοι εμφανιζονται ασυμβιβαστοι και ανεξαρτητοι, υπερκριτικοι, ανταγωνιστικοι προς το ‘‘κατεστημενο’’ και αντιπαλοι του κρατους• … ο τυπος δινει την εντυπωση μιας νεας εθνικης αρχης, σκληρου αντιπαλου της κρατικης εξουσιας.

Η πραγματικοτητα ειναι καπως διαφορετικη. Υπαρχει βεβαια κριτικη, αλλα η προσεκτικη εξεταση της δειχνει οτι τα ορια της ειναι στενα. Οι βασικες γραμμες της κρατικης προπαγανδας υποβαλλονται υπορρητα απο τους επικριτες της. Σε αντιθεση με το ολοκληρωτικο συστημα, ο προπαγανδιστικος μηχανισμος δεν διατυπωνει απλως μια γραμμη με την οποια ολοι ειναι υποχρεωμενοι να συμμορφωθουν ― ή την οποια ολοι απορριπτουν εσωτερικα.

Αντι αυτου, επιδιωκεται να οριστει και να περιοριστει το ευρος της σκεψης: η επισημη γραμμη οριζεται ως το ενα ακρο, και ως το αλλο ακρο οριζεται η θεση των πιο σκληρων επικριτων. Μεταξυ αυτων των οριων, υποβαλλονται οι ιδιες βασικες θεσεις [που εχουν κοινες το καθεστως και οι δηθεν επικριτες] αλλα σπανιως διατυπωνονται ρητα. Υπονοουνται, αλλα δεν εκφραζονται ανοιχτα.[…] Οσο πιο σκληρη εμφανιζεται η συγκρουση των ιδεων, τοσο καλυτερα εξυπηρετειται η προπαγανδα, εφοσον οι υπορρητες, υποβολιμαιες προκαταληψεις εμβολιαζοται αποτελεσματικοτερα.

Ο ανεξαρτητος νους πρεπει να επιδιωξει να αποστασιοποιηθει τοσο απο την επισημη γραμμη, οσο και απο την κριτικη των υποτιθεμενων εναντιων. Να σταθει κριτικα εναντι οσων εκπεμπει ο προπαγανδιστικος μηχανισμος• ταυτοχρονα, να διακρινει τις υπορρητες θεσεις που επιδιωκουν να υποβαλλουν απο κοινου το καθεστως και οι δηθεν επικριτες του. Αυτο ειναι πολυ δυσκολοτερο εργο.

Ενας ειδικος της κατηχησης θα επιβεβαιωσει οτι ειναι πολυ αποτελεσματικοτερο να περιορισεις το ευρος της σκεψης μεσα σε ενα στενο πλαισιο υποβολιμαιων προκαταληψεων [και να προκαταλαβεις την κριτικη]― παρα να προσπαθησεις να επιβαλεις δια ροπαλου μια ρητη θεση. Εχει αναχθει σε υψηλη τεχνη απο τον προπαγανδιστικο μηχανισμο των ΗΠΑ η μεθοδος της ψευδοκριτικης, που εφαρμοζεται απο την υπευθυνη διανοηση.

Αλλος σκοπος του προπαγανδιστικου μηχανισμου ειναι η αποκατασταση της πιστης στα ηθικα ιδανικα μας. Δεν ειναι αρκετο να προβαλλουμε τη φαυλοτητα των εχθρων μας και να τους επιρριψουμε την ευθυνη για τις αγριοτητες που διαπραξαμε σε βαρος τους. Ειναι απαραιτητο να εδραιωσουμε την ηθικη μας αγνοτητα. Σε αυτο το τελευταιο, τα επιτευγματα ειναι μυθικα…»

Noam Chomsky : INTELLECTUALS AND THE STATE http://is.gd/X1dBG0

.

.


 

Για να αυτοσυντηρηθει το καθεστως της εμπορευματικης δημοκρατιας πρεπει να συσκοτισει, να καλυψει με θορυβο ή να προκαταλαβει την ουσιασικη κριτικη εναντιον του. Και η πιο αποτελεσματικη μεθοδος ειναι τα βασικα στελεχη του προπαγανδιστικου μηχανισμου να παιζουν το ρολο του αδεκαστου επικριτη του κατεστημενου.

Το κυριο σωμα της καθεστωτικης προπαγανδας δεν εκπεμπεται απο τους κρατικους αξιωματουχους ουτε απο τους ‘‘συντηρητικους’’ δημοσιογραφους και διανοουμενους. Ο ρολος των τελευταιων ειναι να ‘‘κανουν πασα’’ στους κυριους σκηνοθετες της πραγματικοτητας: στους ‘‘φιλελευθερους δημοκρατες’’, τους ‘‘αριστερους’’, τους αδιαλλακτους πολεμιους της ‘‘διαφθορας’’, της ‘‘ανομιας’’, της ‘‘ησσονος προσπαθειας’’, ή τους καταγγελλοντες την ‘‘οικονομικη εξαθλιωση του λαου για τα κερδη των μονοπωλιων’’.

Μεσα σε αυτη τη θεατρικη παρασταση, το σκηνοθετημενο αγωνα της προοδου, της δημοκρατιας, της συνεσης και του ηθους εναντια στη συντηρηση, την αυθαιρεσια, τη βλακεια και τη φαυλοτητα, η κριτικη περιοριζεται στην ηθικολογια, απαιτει ‘‘σεβασμο προς τους θεσμους και τη δημοκρατικη νομιμοτητα’’ ή απαιτει οικονομικη ασφαλεια για του εργαζομενους υπηκοους.

Η ουσια του συστηματος παραμενει ιερο αβατο. Το Αφεντικο, το Εμπορευμα, η Εθνικη Συνειδηση (διαβαζε: η μεταμφιεσμενη δουλοφροσυνη), αρρητα υπονοουνται ως θεμελια της Δημοκρατιας και του Πολιτισμου. Το σιωπηρο μηνυμα που υποβαλλεται ειναι οτι η ιεραρχια, η εργαλειοποιηση των ανθρωπων, η ανισοτητα, ο ανταγωνισμος, η λατρεια του χρηματος, ειναι φυσικες καταστασεις, πανω απο την κοινωνια και την ιστορια. Μονο καποιος ανισορροπος θα μπορουσε να στραφει εναντιον τους, ειναι σαν να πολεμας τον ανεμο ή τη βροχη.


 

Slavoj Zizek: «…Δεν έχουμε έλλειμμα αντικαπιταλισμού στις μέρες μας, αντίθετα γινόμαστε μάρτυρες πληθωρικής κριτικής στα δεινά που συσσωρεύει ο καπιταλισμός… Υπάρχει όμως μια παγίδα σε όλο αυτό το χείμαρρο της κριτικής: Αυτό που δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι το δημοκρατικό- φιλελεύθερο πλαίσιο της πάλης εναντίον αυτών των ακροτήτων. Ο ρητός ή υπόρρητος στόχος είναι ο εκδημοκρατισμός του καπιταλισμού, η επέκταση του δημοκρατικού ελέγχου στην οικονομία, μέσω της πίεση των μέσων ενημέρωσης, των κοινοβουλευτικών επιτροπών ελέγχου, της σκληρότερης νομοθεσίας, των εισαγγελικών παρεμβάσεων κλπ- χωρίς όμως ποτέ να αμφισβητείται το θεσμικό πλαίσιο της αστικής νομιμότητας. Αυτή είναι η ιερή αγελάδα που δεν τολμούν να αγγίξουν ακόμη και οι πιο ριζοσπαστικές μορφές «ηθικού καπιταλισμού»όπως τα κινήματα τύπου Σιάτλ και Πόρτο Αλέγκρε…» http://is.gd/5aJjOO

 

 

*

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s