Stanley Milgram | Αυθεντια και Συμμορφωση


Στο πανεπιστημιο Yale, γυρω στα 1962, ο Milgram εκανε μια σειρα πειραματων κοινωνικης ψυχολογιας με σκοπο τη διερευνηση της πιστης στην αυθεντια. Σε μια κατασταση σκηνοθετημενη υπο καποιο ‘‘επιστημονικο’’ προσχημα, το υποκειμενο του πειραματος υπο την καθοδηγηση ενος ‘‘επιστημονα’’, χειραγωγουνταν να δεχτει ως καθηκον την εφαρμογη ηλεκτροσοκ σε βαρος τριτου ατομου.


«…Ειναι ισως το σημαντικοτερο ευρημα της ερευνας μας: απλοι ανθρωποι που απλως κανουν τη δουλεια τους, χωρις να εχουν ιδιαιτερη προδιαθεση εχθροτητας, μπορουν να γινουν ενεργουμενα μιας τρομακτικης καταστρεπτικης διαδικασιας. Ακομα κι οταν τα καταστρεπτικα αποτελεσματα του εργου τους γινουν προφανη, και προσταζονται να εκτελεσουν πραξεις αντιθετες προς θεμελιωδεις ηθικες αρχες, ελαχιστοι ανθρωποι εχουν την ψυχικη δυναμη να αντισταθουν στην αυθεντια. […]

…Η ουσια της υπακοης ειναι οτι ενα προσωπο καταληγει να θεωρει τον εαυτο του οργανο εφαρμογης της θελησης καποιου αλλου [της αυθεντιας], συνεπως παυει να θεωρει τον εαυτο του υπευθυνο για τις πραξεις του. Μολις γινει αυτη η κρισιμη μεταθεση της ευθυνης, ακολουθουν ολα τα χαρακτηριστικα της υπακοης. Η ισχυροτερη συνεπεια ειναι οτι το προσωπο αισθανεται υπευθυνο εναντι της αυθεντιας που τον προσταζει, αλλα δεν αισθανεται καμμια ευθυνη για το περιεχομενο των επιτασσομενων πραξεων. Η ηθικη δεν εξαφανιζεται― η ηθικη εστιαση ειναι εντελως διαφορετικη: ο υποτελης αισθανεται ντροπη ή υπερηφανεια με κριτηριο την αποτελεσματικοτητα της ανταποκρισης του στις προσταγες της αυθεντιας…

…Αφοσιωση, καθηκον, πειθαρχια ειναι οροι κορεσμενοι με ηθικο νοημα, και αναφερονται στο βαθμο που το ατομο εκπληρωνει τις υποχρεωσεις του εναντι της αυθεντιας. Δεν αναφερονται στην ‘‘καλωσυνη’’ του ατομου καθαυτη, αλλα στην αποτελεσματικοτητα με την οποια ο υποτελης εκπληρωνει τον κοινωνικα καθορισμενο ρολο του.

Η πιο συνηθης δικαιολογια- αμυνα του ατομου που διεπραξε μια αθλιοτητα κατ’ εντολην της αυθεντιας, ειναι οτι απλως εκανε το καθηκον του. Δεν ειναι ενα προσχημα που επινοει ως αμυνα για την περισταση, αλλα το ατομο αναφερεται ειλικρινα στην ψυχολογικη σταση που ειναι αποτελεσμα της υποταγης του στην αυθεντια…»

S. Milgram. The Perils of Obedience – goo.gl/LGxkL




ERICH FROMM
ΣΑΔΟΜΑΖΟΧΙΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ

«…Κοινο γνωρισμα καθε μαζοχιστικου σκεπτεσθαι ειναι οτι η ζωη οριζεται απο δυναμεις που βρισκονται εξω απο το ατομο, τη θεληση του και τα συμφεροντα του… Η υποταγη σ’αυτες [τις δυναμεις] ειναι η μεγαλυτερη δυνατη ευτυχια… Αυτη η κοσμοθεωρια δεν αποκλειει δραστηριοτητες και θαρρος… [ομως] η δραστηριοτητα εχει παντα τα σημαδια ροπης προς την υποταγη…

Οπου αυτος ο χαρακτηρας μυριζεται εξουσια, αισθανεται αυτοματα και την αναγκη να τη λατρεψει… Και ειναι μαλιστα αδιαφορο, αν προκειται για τη δυναμη ενος ανθρωπου, ενος θεσμου ή μιας κοινωνικα αναγνωρισμενης ιδεας… Πρεπει να πιστευει οτι αγωνιζεται κατ’εντολη μιας εξουσιας, όποιο κι αν ειναι το ονομα της: ιστορια, φυση, [οικονομια], θεος κλπ, ως εκτελεστης- εντολοδοχος… Ο αυταρχικομαζοχιστικος χαρακτηρας αντλει τις δυναμεις του για δραση απο την προσκολληση του σε ανωτερες δυναμεις… ατρωτες και αμεταβλητες… Θαρρος ειναι να υπομενει τους πονους και τις θυσιες που επιβαλλει η μοιρα ή ο αρχηγος ως προσωποποιηση της…

…Υποταγη στο πεπρωμενο ειναι ο ηρωισμος του μαζοχιστη, αλλαγη του πεπρωμενου ειναι ο ηρωισμος του επαναστατη…»

https://fromm1936.wordpress.com/37-2/  [υπο κατασκευη]



Organized Evil: Torture in the Middle Ages, Stanley Milgram’s Obedience Experiments, and the Power of Authority Over Conscience – http://goo.gl/eSxuG




Stanley Milgram: The Perils of Obedience

«…Indeed, it is highly reminiscent of the issue that arose in connection with Hannah Arendt’s 1963 book, Eichmann in Jerusalem. Arendt contended that the prosecution’s effort to depict Eichmann as a sadistic monster was fundamentally wrong, that he came closer to being an uninspired bureaucrat who simply sat at his desk and did his job. For asserting her views, Arendt became the object of considerable scorn, even calumny. Somehow, it was felt that the monstrous deeds carried out by Eichmann required a brutal, twisted personality, evil incarnate. After witnessing hundreds of ordinary persons submit to the authority in our own experiments, I must conclude that Arendt’s conception of the banality of evil comes closer to the truth than one might dare imagine. The ordinary person who shocked the victim did so out of a sense of obligation — an impression of his duties as a subject — and not from any peculiarly aggressive tendencies.

This is, perhaps, the most fundamental lesson of our study: ordinary people, simply doing their jobs, and without any particular hostility on their part, can become agents in a terrible destructive process. Moreover, even when the destructive effects of their work become patently clear, and they are asked to carry out actions incompatible with fundamental standards of morality, relatively few people have the resources needed to resist authority.[…]

…The essence of obedience is that a person comes to view himself as the instrument for carrying out another person’s wishes, and he therefore no longer regards himself as responsible for his actions. Once this critical shift of viewpoint has occurred, all of the essential features of obedience follow. The most far-reaching consequence is that the person feels responsible to the authority directing him but feels no responsibility for the content of the actions that the authority prescribes. Morality does not disappear — it acquires a radically different focus: the subordinate person feels shame or pride depending on how adequately he has performed the actions called for by authority.

Language provides numerous terms to pinpoint this type of morality: loyalty, duty, discipline are all terms heavily saturated with moral meaning and refer to the degree to which a person fulfills his obligations to authority. They refer not to the “goodness” of the person per se but to the adequacy with which a subordinate fulfills his socially defined role. The most frequent defense of the individual who has performed a heinous act under command of authority is that he has simply done his duty. In asserting this defense, the individual is not introducing an alibi concocted for the moment but is reporting honestly on the psychological attitude induced by submission to authority…»
http://goo.gl/LGxkL



Το τσιρακι και ο πουλημενος επικαλειται παντα το καθηκον, παντα υπηρετει ανωτερες αξιες: την πατριδα, το εθνος, το κομμα, το θεο, τη δημοκρατια, την εργατικη ταξη, το σοσιαλισμο, το λαο, την επανασταση. Ολα αυτα τα υψιπετη ειναι βεβαιως προσχηματα για να δικαιολογησει τη δουλοφροσυνη και την αυτοπεριφρονηση του. Οποιος μιλα για καθηκον υπηρετει αφεντικα, ειναι σαδομαζοχιστης και η Ιερη Αρχη ειναι η θρησκεια του…
ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ – http://goo.gl/lyuEU